ગુજરાતમાં એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધ લાગુ થયો. આજથી એનાલોગ પનીર, ચીઝ અને બટરનું ઉત્પાદન, વેચાણ, વિતરણ અને પરિવહન બંધ. જાણો એનાલોગ પનીર શું છે, અસલી પનીરથી કેવી રીતે અલગ છે અને સરકારનું શું કહેવું છે.
ગુજરાતમાં એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો રાજ્ય સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. મહારાષ્ટ્રમાં એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધની જાહેરાત થયા બાદ હવે ગુજરાત સરકારે પણ આરોગ્ય અને ફૂડ સેફ્ટીને પ્રાથમિકતા આપતા કડક કાર્યવાહી કરી છે. 6 ઓગસ્ટથી સમગ્ર રાજ્યમાં એનાલોગ પનીર, એનાલોગ ચીઝ અને એનાલોગ બટર સહિતની તમામ એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સના ઉત્પાદન, વેચાણ, વિતરણ અને પરિવહન પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ નિર્ણય બાદ રાજ્યભરમાં ડેરી ઉદ્યોગ, હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને ફાસ્ટ ફૂડ વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા વેપારીઓમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે. સરકારનું કહેવું છે કે નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે કોઈપણ પ્રકારનું સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
આરોગ્ય પ્રધાનની સત્તાવાર જાહેરાત
રાજ્યના આરોગ્ય પ્રધાન પ્રફુલ પાનસરિયાએ જણાવ્યું કે એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સના વેચાણ અને ઉત્પાદન સામે રાજ્ય સરકારે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અપનાવી છે.
તેમણે જણાવ્યું કે:
- એનાલોગ પનીર, ચીઝ અને બટર પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે.
- ઉત્પાદન, વેચાણ, વિતરણ અને પરિવહન પર રોક લાગુ રહેશે.
- નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનાર સામે કડક કાયદાકીય કાર્યવાહી થશે.
- લોકોના આરોગ્ય સાથે ચેડાં કરનારને કોઈ રાહત આપવામાં આવશે નહીં.
એનાલોગ પનીર શું હોય છે?
ગુજરાતમાં એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધ બાદ લોકોમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે આખરે એનાલોગ પનીર શું છે?
સામાન્ય રીતે ઘરમાં બનતું પનીર દૂધને ફાડીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. પરંતુ એનાલોગ પનીર બનાવવાની પ્રક્રિયા અલગ હોય છે.
તેમાં સામાન્ય રીતે:
- વેજીટેબલ ઓઇલ
- સ્ટાર્ચ
- મિલ્ક પાવડર
- અન્ય પ્રોસેસ્ડ ખાદ્ય ઘટકો
મિશ્રિત કરીને મશીનની મદદથી પનીર જેવો આકાર આપવામાં આવે છે. દેખાવમાં તે અસલી પનીર જેવું જ લાગે છે, પરંતુ તેની બનાવટ અને ગુણવત્તા અલગ હોઈ શકે છે.
અસલી અને એનાલોગ પનીર વચ્ચેનો તફાવત
અસલી પનીર
- તાજા દૂધમાંથી બને છે.
- પ્રોટીન અને કેલ્શિયમનું પ્રમાણ વધુ હોય છે.
- કુદરતી સ્વાદ અને સુગંધ ધરાવે છે.
- સામાન્ય રીતે કિંમત વધુ હોય છે.
એનાલોગ પનીર
- વેજીટેબલ ફેટ અને અન્ય પ્રોસેસ્ડ સામગ્રીથી બને છે.
- કિંમત ઓછી હોય છે.
- મોટા પ્રમાણમાં હોટલ અને ફૂડ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ઉપયોગ થાય છે.
- દેખાવમાં અસલી પનીર જેવું લાગે છે.
કેમ લગાવ્યો પ્રતિબંધ?
રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા મુજબ કેટલીક એનાલોગ ડેરી પ્રોડક્ટ્સમાં કુદરતી દૂધની ચરબીના બદલે વનસ્પતિ તેલ અને અન્ય પ્રોસેસ્ડ ઘટકોનો ઉપયોગ થાય છે. જો આવા ઉત્પાદનોનું યોગ્ય લેબલિંગ ન કરવામાં આવે અથવા ગ્રાહકોને અસલી પનીર તરીકે વેચવામાં આવે તો તે ભ્રામક વ્યવહાર બની શકે છે અને ગ્રાહકોના આરોગ્ય તેમજ અધિકારોને અસર કરી શકે છે.
આ કારણે ફૂડ સેફ્ટી અને જનઆરોગ્યને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારે આ કડક નિર્ણય લીધો છે.
રાજ્યભરમાં સઘન ચેકિંગ શરૂ
પ્રતિબંધ અમલમાં આવ્યા બાદ આરોગ્ય વિભાગ અને ફૂડ સેફ્ટી વિભાગ દ્વારા રાજ્યભરમાં વિશેષ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવશે.
તેમા મુખ્યત્વે:
- ડેરીઓમાં ચેકિંગ
- હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટની તપાસ
- ફાસ્ટ ફૂડ સેન્ટરો પર દરોડા
- ફૂડ સેમ્પલિંગ
- નિયમ ભંગ કરનાર સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી
જેવી કામગીરી હાથ ધરવામાં આવશે.
ગ્રાહકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ ગ્રાહકોએ પનીર ખરીદતી વખતે:
- વિશ્વસનીય બ્રાન્ડ અથવા વેચનાર પાસેથી ખરીદી કરવી.
- પેકેટ પરનું લેબલ ધ્યાનથી વાંચવું.
- ઉત્પાદનની માહિતી અને ઘટકો તપાસવા.
- શંકાસ્પદ ગુણવત્તા જણાય તો ફૂડ સેફ્ટી વિભાગને જાણ કરવી.
નિષ્કર્ષ
ગુજરાતમાં એનાલોગ પનીર પર પ્રતિબંધ રાજ્ય સરકારનું મહત્વપૂર્ણ જાહેર આરોગ્ય પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. આજથી એનાલોગ પનીર, ચીઝ અને બટર જેવા ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન, વેચાણ, વિતરણ અને પરિવહન પર સંપૂર્ણ રોક લાગુ થઈ ગઈ છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોને ભેળસેળયુક્ત અથવા ભ્રામક ડેરી પ્રોડક્ટ્સથી સુરક્ષિત રાખવાનો અને ફૂડ સેફ્ટીના ધોરણોને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
