ખાંડના ભાવમાં એક મહિનામાં રૂ.20નો વધારો થયો છે. સરેરાશ ભાવ રૂ.65 પ્રતિ કિલો પહોંચ્યો. તહેવારો પહેલા સરકારે મોટા ખરીદદારો માટે ખાંડના સ્ટોક પર નવો નિયમ લાગુ કર્યો.
દેશમાં ખાંડના ઉત્પાદન અને ઉપલબ્ધ સ્ટોકમાં ઘટાડાની વચ્ચે ખાંડના ભાવમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. છૂટક બજારમાં ખાંડનો સરેરાશ ભાવ માત્ર એક મહિનામાં રૂ.20 પ્રતિ કિલો વધ્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે. ભાવવધારા વચ્ચે આગામી તહેવારોને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે ખાંડની સંગ્રહખોરી અને કૃત્રિમ ભાવવધારાને અંકુશમાં લેવા માટે મોટો નિર્ણય લીધો છે.
ખાંડનો ભાવ રૂ.45થી વધીને રૂ.65 થયો
આંકડા મુજબ, 21 જુલાઈ 2026ના રોજ ખાંડનો સરેરાશ છૂટક ભાવ રૂ.45 પ્રતિ કિલો હતો. ત્યારબાદ 31 જુલાઈએ ભાવ વધીને રૂ.50 થયો હતો. જ્યારે 21 ઓગસ્ટે ખાંડનો સરેરાશ છૂટક ભાવ રૂ.65 પ્રતિ કિલો સુધી પહોંચી ગયો હતો.
આ રીતે માત્ર એક મહિનામાં ખાંડના ભાવમાં પ્રતિ કિલો રૂ.20નો વધારો નોંધાયો છે. ખાંડના ભાવમાં થયેલા આ વધારાની સીધી અસર સામાન્ય ગ્રાહકો ઉપરાંત મીઠાઈ, બેકરી અને કન્ફેક્શનરી ક્ષેત્ર પર પણ પડી શકે છે.
1 સપ્ટેમ્બરથી ખાંડના સ્ટોક પર નવો નિયમ
તહેવારો દરમિયાન ખાંડની સંગ્રહખોરી અટકાવવા સરકારે મોટા ખરીદદારો માટે સ્ટોક રાખવાની સમયમર્યાદા ઘટાડીને 15 દિવસ કરી છે.
આ નિયમ 1 સપ્ટેમ્બરથી 30 નવેમ્બર 2026 સુધી અમલમાં રહેશે. આ સમયગાળા દરમિયાન જે વેપારીઓ અથવા સંસ્થાઓનો માસિક ખાંડનો વપરાશ 10 મેટ્રિક ટનથી વધુ છે, તેઓ 15 દિવસની જરૂરિયાત કરતાં વધુ ખાંડનો સ્ટોક રાખી શકશે નહીં.
આ નિયમ ખાસ કરીને મીઠાઈ, બેકરી, કન્ફેક્શનરી અને સોફ્ટ ડ્રિંક ઉદ્યોગો જેવા મોટા પ્રમાણમાં ખાંડનો ઉપયોગ કરતા ક્ષેત્રો માટે મહત્વનો છે.
અગાઉ 30 દિવસની સ્ટોક મર્યાદા હતી
સરકારે અગાઉ મોટા ખરીદદારો માટે ખાંડનો 30 દિવસનો સ્ટોક રાખવાની મર્યાદા નક્કી કરી હતી. જોકે, ખાંડના ભાવમાં સતત વધારો અને તહેવારો દરમિયાન વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને હવે આ સમયમર્યાદા ઘટાડીને 15 દિવસ કરવામાં આવી છે.
સરકારનો મુખ્ય હેતુ મોટા પ્રમાણમાં ખાંડની ખરીદી કરીને તેનો જથ્થો જમા કરી રાખવાની પ્રવૃત્તિ પર નિયંત્રણ મેળવવાનો છે.
ગણેશ ચતુર્થીથી દિવાળી સુધી ખાંડની માંગ વધશે
ઓગસ્ટથી નવેમ્બર દરમિયાન દેશમાં અનેક મોટા તહેવારો આવે છે. ગણેશ ચતુર્થી, દશેરા અને દિવાળી જેવા તહેવારો દરમિયાન મીઠાઈ, બેકરી અને અન્ય ખાદ્ય ઉત્પાદનોની માંગમાં વધારો થાય છે.
આ કારણે ખાંડની માંગ પણ ઝડપથી વધી શકે છે. તહેવારો પહેલા મોટા વેપારીઓ અને ઉત્પાદકો દ્વારા ખાંડનો વધારાનો સ્ટોક કરવામાં આવતો હોવાની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે સ્ટોકની મર્યાદા ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે.
સરકાર ખરીદી અને વપરાશના ડેટા પર રાખશે નજર
નવા નિયમનું પાલન થાય છે કે નહીં તેની ચકાસણી માટે સરકાર મોટા ખરીદદારોની ખાંડની ખરીદી અને વપરાશના આંકડાઓનું મિલાન કરશે.
આ માટે શુગર મિલો દ્વારા મોટા ખરીદદારોને કરવામાં આવેલા વેચાણનો ડેટા તેમજ વેપારીઓના GST રિટર્નમાં નોંધાયેલી માહિતીનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
નક્કી કરેલી 15 દિવસની મર્યાદા કરતાં વધુ ખાંડનો સ્ટોક રાખવામાં આવે તો સંબંધિત વેપારી અથવા સંસ્થા સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
સામાન્ય ગ્રાહકો પર શું અસર પડશે?
ખાંડના ભાવમાં થયેલા વધારાની અસર તહેવારોની સિઝનમાં જોવા મળી શકે છે. ખાંડ મીઠાઈ, બેકરી અને અનેક ખાદ્ય ઉત્પાદનોમાં મુખ્ય કાચો માલ હોવાથી તેના ભાવમાં વધારો થવાથી મીઠાઈ અને અન્ય ખાદ્ય ચીજોના ઉત્પાદન ખર્ચમાં પણ વધારો થઈ શકે છે.
સરકારના નવા સ્ટોક નિયમનો હેતુ બજારમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા જાળવી રાખવાનો અને તહેવારો દરમિયાન સંગ્રહખોરીને નિયંત્રિત કરવાનો છે.
